W dzisiejszych czasach bardzo dużo mówi się o chorobach cywilizacyjnych jako zagrożeniu dla współczesnego człowieka. Ostatnich kilkadziesiąt lat to systematyczny wzrost liczby schorzeń określanych tym mianem. Wpływ na to miał (i nadal ma) między innymi rozwój technologiczny oraz tempo i styl życia, jaki przez ten czas prowadziliśmy. Jedną z chorób cywilizacyjnych, jakie dziś często (i nie bez powodu) są wymieniane bardzo wysoko w klasyfikacji potencjalnych zagrożeń, jest osteoporoza. W tym artykule zastanowimy się jak ją szybko zdiagnozować, by wdrożyć odpowiednie leczenie. Poświęcimy też nieco miejsca sarkopenii, która nierzadko jest schorzeniem towarzyszącym osteoporozie – zwłaszcza w podeszłym wieku.

Czym jest osteoporoza?

Osteoporoza, zwana inaczej zrzeszotnieniem kości, to choroba układu kostnego, polegająca na jego systematycznym ubytku, prowadzącym do osłabienia struktury przestrzennej kości, czego efektem jest dużo większa niż normalnie podatność na złamania. Powszechnie utożsamia się ją z wiekiem starczym oraz płcią żeńską, jednak nieprawdą jest, że zachorować na nią nie mogą młodzi mężczyźni. Jednakże faktem jest, iż osteoporoza rozwija się do dających objawy i zagrażających życiu rozmiarów z wiekiem (przez co dopiero w podeszłym wieku zostaje zdiagnozowana), tak samo jak prawdą jest, że do 60 roku życia na jednego chorującego mężczyznę przypada 5-6 kobiet (po 70 roku życia już tylko dwie).

Dlaczego to panie są szczególnie mocno narażone na osteoporozę? Wynika to między innymi z czynników, jakie zwiększają ryzyko wystąpienia choroby. Jednymi z najważniejszych (bez względu na płeć) są: podeszły wiek, uwarunkowania genetyczne, szczupła budowa ciała, nadmierne korzystanie z używek czy niedobór wapnia i witaminy D. Jednak u kobiet sprawa jest o tyle skomplikowana, że wystąpieniu osteoporozy sprzyja także menopauza (zwłaszcza wczesna) oraz zaburzenia hormonalne wywołane chociażby usunięciem jajników. Do grupy ryzyka zalicza się także osoby, które długotrwale przyjmują określone leki (np. kortykosteroidy, nasenne, hormony tarczycy czy barbiturany) oraz cierpiące na tzw. choroby współtowarzyszące (mukowiscydoza, cukrzyca, reumatyzm, kamica nerkowa i inne).

Osteoporoza – objawy i leczenie

Niestety, osteoporoza najczęściej nie daje wyraźnych objawów dopóki nie nastąpi pierwsze złamanie kości. Istnieją jednak pewne symptomy ostrzegawcze. Należy na przykład zwrócić uwagę na postawę ciała – przygarbienie lub nadmierne skrzywienie kręgosłupa może świadczyć o złamaniach kompresyjnych kręgów wywołanych osteoporozą. Często nie dają one objawów bólowych, ale na dłuższą metę są bardzo groźne zarówno dla zdrowia, jak i życia chorego. Najczęściej jednak o osteoporozie dowiadujemy się wówczas, gdy w pozornie niegroźnej sytuacji następuje pęknięcie, bądź złamanie kości. Jest to znak, że tkanka kostna jest mocno osłabiona. Szczególnie niebezpieczne dla zdrowia są złamania struktur biodrowych oraz szyjki kości udowych. Są to urazy często utożsamiane z wiekiem starczym, gdy są bezpośrednim zagrożeniem życia.

Leczenie osteoporozy nie jest sprawą łatwą i zwykle polega na farmakologicznym pobudzaniu tworzenia się tkanki kostnej oraz zapobieganiu jej degradacji. Wykorzystywane są do tego leki z grupy bisfosfonianów, preparaty wapnia oraz preparaty witaminy D. Istotnym elementem leczenia osteoporozy są także odpowiednia fizjoterapia (pomaga zapanować nad bólem, odbudować mięśnie i ćwiczyć odpowiednie postawy) oraz dieta bogata w konkretne składniki odżywcze.

Sarkopenia – problem ludzi w podeszłym wieku

O ile osteoporoza może teoretycznie dotknąć osoby w każdym wieku, o tyle sarkopenia jest chorobą, na której rozwój wiek ma decydujący wpływ. Potocznie mówiąc jest to starzenie się tkanki mięśniowej, które prowadzi do jej zaniku, obniżania się funkcji mięśni i pogorszenia (czasem drastycznego) sprawności fizycznej. Poza wiekiem wpływ na rozwój sarkopenii mogą mieć uwarunkowania genetyczne, hormony, niska aktywność fizyczna oraz przebycie konkretnych chorób (i zażywanie leków z nimi związanych). Naukowcy potwierdzili, że schorzenie to częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn oraz że jego występowanie jest większe u konkretnych ras – Latynosów, Azjatów i rasy kaukaskiej.

Sarkopenię umieściliśmy w jednym artykule z osteoporozą dlatego, że obydwie te choroby znacząco utrudniają funkcjonowanie organizmu – szczególnie z podeszłym wieku. Obie wpływają na ograniczenie zdolności ruchowych i z czasem mogą przykuć osobę chorą do wózka inwalidzkiego. Dlatego tak istotne jest zapobieganie i wczesne wykrycie i leczenie osteoporozy i sarkopenii. Sprawa z tą drugą chorobą jest o tyle trudna, że jedyną udokumentowaną, skuteczną terapią jest trening oporowy, który nie jest możliwy do wykonania u każdego. Inne sposoby radzenia sobie ze schorzeniem to suplementacja białkowa, leczenie farmakologiczne i przyczynowe. Bardzo ważną rolę (podobnie jak przy osteoporozie) odgrywa tutaj dieta. Jeśli chcielibyście poznać nieco więcej szczegółów na jej temat, zajrzyjcie na stronę: https://www.nestlehealthscience.pl/zarzadzanie-zdrowie/choroby-wieku-podeszlego/osteoporoza-i-sarkopenia. Znajdziecie tam wiele przydatnych informacji na temat wyżej wymienionych chorób, czynników ryzyka, a także konkretów odnośnie diety chorego.

Zostaw odpowiedź

Twój e-mail nie zostanie opublikowany